In gesprek met Sophie Holemans & Sophie Mersch

  • 20 september 2019

Allemaal transversaal

 

Naast Vlaanderen en Wallonië, zet ook het Brussels Hoofdstedelijk Gewest volop in op renovatie. Alleen hebben ze een andere aanpak die best het vermelden waard is. Wij laten twee adviseurs van Homegrade(*) aan het woord: Sophie Holemans en Sophie Mersch. Samen werken ze vanuit hun eigen specialisatie naar hetzelfde doel.

Sophie Holemans is een architecte met ervaring bij verschillende architectenbureaus. Ze heeft een hele brede interesse gaande van houtbewerking en natuur tot milieu en samenleving.

Sophie Mersch is een burgerlijk ingenieur/architect met een specialisatie in de conservatie van het architecturale erfgoed. Ze heeft een passie voor oude stenen en decoratie.. Ze heeft 17 jaar als burgerlijk ingenieur gewerkt aan grote nationale projecten voor onder andere de federale overheidsdienst zoals de renovatie van de Basiliek van Koekelberg. In haar vrije tijd houdt ze zich dan ook met opera bezig als zangeres, vandaar haar interesse voor theater- en operagebouwen.

De twee dames zijn nauw samenwerkende collega’s. Hierdoor is hun functieomschrijving erg overlappend. Toch hebben ze elk hun specialisatie.

Sophie Holemans & Sophie Mersch“Sophie Holemans: “Onze kerntaak is advies geven aan Brusselaars die hun woning willen renoveren. Dat houdt in op bezoek gaan bij de mensen, maar evenzeer achter het loket zitten, mails beantwoorden en telefoon opnemen. We nemen ook de begeleiding op ons voor be-exemplary. Dat is een kandidatuuroproep voor voorbeeldprojecten rond renoveren in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Daarnaast organiseren we ook opleidingen en ontwikkelen we pedagogisch materiaal zoals brochures.”

Sophie Mersch: “Ik werk hier al 15 jaar en doe hetzelfde als Sophie. Met het verschil dat ik me specialiseer in bouwakoestiek. Naast het advies dat ik aan particulieren geef, ben ik voor Brussels Leefmilieu een geluidsfacilitator die winkels, restaurants en dergelijke helpt om te voldoen aan de Brusselse geluidsnormen.”

Welke vaardigheden heb je nodig voor jullie job?

Sophie Mersch: “Door de variatie aan taken, zou ik zeggen: een groot aanpassingsvermogen. Je moet ook analytisch zijn om na een vraag van een klant te kunnen inschatten wat hij precies nodig heeft, zonder ons daarbij uitsluitend op het energieaspect te richten. Zo onderzoeken we bij een klant die zijn raam wil vervangen of dat erfgoedwaarde heeft. Of het echt nodig is om die te vervangen en niet gewoon aanpassingen te doen aan de beglazing en luchtdichtheid. In een drukke straat speelt ook de akoestiek een rol. Dus je ziet, we proberen steeds verder te gaan dan de oorspronkelijke vraag van de klant.”

Sophie Holemans: “Ja, en ook theorie en realiteit goed op elkaar kunnen afstemmen. Hoe dicht je de kloof tussen verwachtingen en wat mogelijk is? En dan heb ik niet alleen over mensen hun renovatieplannen en financiële mogelijkheden, maar ook over regelgeving, beleid en juridische complexiteit.”

Wat zijn jullie persoonlijke professionele troeven?

Sophie Mersch: “Vakkennis is wel een must wat bouwakoestiek betreft. Verder heb je inlevingsvermogen en geduld nodig. Mensen kunnen erg emotioneel zijn. Ik denk dat ik ook de gave heb om ingewikkelde thema’s op een eenvoudige manier uit te leggen. Dat wordt wel gewaardeerd, denk ik.”

Sophie Holemans: “Een grote troef van mij is luisteren naar de mensen en ervoor zorgen dat ze niet in paniek geraken door de grote hoeveelheid informatie die op hen afkomt. Ik kan hen dan wel geruststellen op zo’n moment.”

Aanpak

Brussel is een erg multiculturele stad. Ik kan me voorstellen dat er soms communicatieproblemen zijn als mensen noch Nederlands, noch Frans spreken. Ervaren jullie dat zo en heeft Homegrade daar een specifieke aanpak voor?

Sophie Mersch: “We kunnen ons meestal wel behelpen met Nederlands, Frans en Engels. We hebben wel een multicultureel team. Er zijn collega’s binnen Homegrade die Arabisch spreken, maar naar mijn aanvoelen hebben ze dat niet zo vaak nodig.”

Sophie Holemans: “Ja, Ik hoor het hen alvast weinig spreken. We passen ons ook wel aan in onze communicatie. Wat trager spreken, de dingen anders uitleggen in functie van wie we voor ons hebben. Ik denk dat dit allemaal wat spontaan gebeurt.”

Jullie bieden renovatie als totaalpakket aan. Waarom?

Sophie Holemans: “Om bij het voorbeeld van het raam te blijven. Daar is energie tegenwoordig meestal de grote vraag, maar er komt zoveel meer bij kijken. Je hebt stedenbouwkundige zaken, akoestiek, ventilatie, gezondheid, erfgoed … Daarom zeg ik: als je mensen echt wil helpen, moet je transversaal te werk gaan..”.

Sophie Mersch: “Het probleem is ook dat mensen vaak niet de juiste vraag stellen omdat ze niet precies weten wat ze nodig hebben. Dus door hen een volledig overzicht te geven kunnen we hen meer kwaliteit bieden en dus beter voorthelpen.”

En energetisch renoveren? Hoe pakken jullie dat aan?

Sophie Mersch: “Als deel binnen het geheel. Geluidsisolatie plaatsen tussen muren van buren kan relaties redden, thermische isolatie is daar niet zo’n hoge prioriteit. Aan een gevel is thermische isolatie weliswaar belangrijk, maar bij de voorgevel aan een drukke straat mag geluidsisolatie niet worden vergeten. Een dubbele beglazing beschermt zowel tegen geluidsoverlast als koude temperaturen Als die een akoestisch gelaagd glas bevat. Geluid en energie gaan steeds samen voor ons. Dat laten we niet los.”

Vocht en instabiliteit zijn de grootste problemen.

Sophie Holemans: “Weet je, eigenlijk is energie niet het grootste probleem in Brusselse woningen. Dat zijn vochtproblemen en instabiliteit, vaak omdat eigenaars of bewoners hun huis zo hebben laten verloederen, omdat ze er simpelweg de middelen niet voor hebben. Die problemen moet je eerst oplossen voor je aan het energetische begint. Wat we wel zeggen is, als bijvoorbeeld bepaalde werken aan de muren toch moeten gebeuren, is dat het moment om ze ook te isoleren.

Hoe verloopt de cyclus van gesprekken eigenlijk? Gaan jullie actief op zoek?

Sophie Holemans: “Klanten komen meestal naar ons toe, of ze bellen ons met een vraag. Een adviseur geeft zelf informatie, behalve als de vraag erg specifiek is en een zekere specialisatie vereist. Dan houdt de juiste specialist zich ermee bezig. We zoeken niet proactief klanten. Dat doet onsze dienst communicatie.”

Sophie Mersch: ”Meestal verkiezen klanten om één adviseur te hebben, maar het gebeurt vaak dat dit verschillende mensen zijn. Wij helpen hen dan met hun beslissingen, met hun financiële middelen in het achterhoofd, en ondersteunen hen bij de nodige stappen. Neem nu het invullen van formulieren. We hebben klanten die niet kunnen schrijven, dus dan ondersteunen we hen daarin.”

Hebben jullie een systematische aanpak van appartementsgebouwen?

Sophie Holemans: “We doen sinds een jaar ook begeleidingen voor mede-eigendommen. We weten perfect hoe we dit moeten aanpakken. Maar we merken dat de grote problemen daar eerder menselijk van aard zijn. Mede-eigenaars die niet overeen komen of mensen die het geld niet hebben of niet willen uitgeven aan bepaalde werken.”

Sophie Mersch: “Ja, soms zijn we meer bemiddelaar dan architect.” (lacht)

Sophie Holemans: “Om een voorbeeld te geven. Er is een overgangsbeleid om alle oude ketels te vervangen door condensatieketels. We merken echter vaak dat er problemen zijn met afvoerpijpen die niet compatibel zijn met de atmosferische ketels. Ofwel moeten alle bewoners samen een akkoord vinden om gelijktijdig hun ketel te vervangen, wat quasi onmogelijk is in grote gebouwen, ofwel moeten ze parallel een afvoer laten aanleggen zodat ze alle twee kunnen functioneren. Dat brengt nog al eens paniek met zich mee bij de bewoners, want ze zullen vroeg of laat tot een akkoord moeten komen.”

Volgt u het beleid in de andere gewesten?

Sophie Holemans: “Dat zouden we eigenlijk meer moeten doen, maar we hebben er eenvoudigweg de tijd niet voor.”

Sophie Mersch: “We volgen het wel een beetje, natuurlijk. Als er veranderingen zijn of als ze fouten maken, is dat interessant om te weten, zodat we ze in Brussel niet maken.”

In Vlaanderen geven ze een premie om je gebouw te ontmantelen en er een nieuw op te bouwen, terwijl ze in Brussel net het omgekeerde doen.

Wat kunnen de andere gewesten leren van Brussel, of omgekeerd?

Sophie Mersch: “Als ik de andere gewesten één raad mag geven: richt een organisatie op die transversaal rond renovatie werkt. Dat zal zeker gewaardeerd worden door de inwoners.”

En omgekeerd? Wat kan Brussel leren van de andere gewesten?

Sophie Holemans: “ In Vlaanderen zijn ze nogal veel met verplichtingen bezig. Iedereen moet zijn dak geïsoleerd hebben tegen een bepaalde deadline.”

Sophie Mersch: “Ja, ze hebben andere prioriteiten. In Vlaanderen zijn ze minder met esthetiek bezig dan in Brussel. De stedenbouwkundige regelgeving is minder strikt dan in de andere gewesten. Maar ze isoleren meer, ze hebben een hoeveelheid fotovoltaïsche panelen, die wij in Brussel nooit zullen hebben. Ze pakken de dingen anders aan. Weet je wat ik opmerkelijk vind? In Vlaanderen geven ze een premie om je gebouw te ontmantelen en er een nieuw op te bouwen, terwijl ze in Brussel net het omgekeerde doen. Hier proberen ze alles zoveel mogelijk te bewaren met het oog op circulaire economie.”

Stel u wint een miljoen euro met de loterij, hoe zou u die professioneel investeren?

Sophie Mersch: “Ik weet wat ik zou willen. Ik zou graag een decoratiezaak beginnen met tweedehandsspullen en antiek. Ecologische materialen zoals kalk en leem om vloeren en wanden mee te decoreren.”

U bent echt wel esthetisch gericht?

Sophie Mersch: “Ja, dat is wat ik graag doe. Ik zou daar bovendien al mijn waarden waarin ik geloof naar voren laten komen zoals geen verspilling en geen vervuiling.”

En u, mevrouw Holemans?

Sophie Holemans: “Ik zou filmpjes maken over de levenscyclus van bouwelementen, omdat ik het belangrijk vind dat mensen zich bewust worden waar alles vandaan komt en waar het naartoe gaat na afbraak. Mensen doen hun renovatie nu vaak in versneld tempo, omdat dit veel gemakkelijker gaat dan vroeger, maar dat is niet altijd duurzaam. Je moet soms even stilstaan en naar het globale plaatje kijken. Dat zit helaas niet erg ingebakken in onze Belgische cultuur. Als het aan mij lag, ik zou een vertraging inbrengen in de bouwsector. Manieren vinden om de druk daar te verlagen, zodat kwaliteit weer primeert boven kwantiteit.”

Dank u voor het gesprek!

 

(*) Homegrade is het advies-en begeleidingscentrum voor huisvesting in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Het richt zich tot alle gezinnen, huurders en eigenaars die de kwaliteit van hun woning wensen te verbeteren. Het is onafhankelijk en ontstond in februari 2017 uit de fusie van het Energiehuis en de Stadswinkel. Homegrade biedt informatie over thema’s als energie, renovatie, stedenbouw, erfgoed, akoestiek en duurzame gebouwen. Wonen en renovatie als totaalpakket dus.